Rodziny dysfunkcjonalne

obowiązkowe

Konwersatorium

wiedza, umiejętności i kompetencje z zakresu podstaw psychologii

Cele przedmiotu

Nabycie przez studentów wiedzy dotyczącej problemów rodzin dysfunkcjonalnych. Uzyskanie wiedzy o sytuacji dziecka w rodzinie dysfunkcjonalnej. Skutki dysfunkcjonalności rodziny dla rozwoju emocjonalnego, poznawczego, społecznego dziecka. Uzyskanie wiedzy i umiejętności projektowania pomocy dzieciom pochodzącym z rodzin dysfunkcjonalnych.

Treści programowe

A. Problematyka konwersatorium.

Definicja pojęcia rodzina dysfunkcjonalna. Charakterystyka rodzin dysfunkcjonalnych, w tym: rodziny z problemem alkoholowym, rodziny z problemem przemocy (fizycznej; psychicznej), rodzina z problemem przemocy seksualnej. Funkcjonowanie rodzin dysfunkcyjnych. Sytuacja dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej. Dziecko zaniedbane. DDA. Profilaktyka rodziny dysfunkcjonalnej, w tym pomoc dziecku pochodzącemu z rodziny dysfunkcjonalnej.

Wykaz literatury

A. Literatura wymagana do ostatecznego zaliczenia zajęć (zdania egzaminu):

A.1. wykorzystywana podczas zajęć

1. Kawula, S., Brągiel, J., Janke, A.W. (1998). Pedagogika rodziny. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek. (roz-działy: 3, 6, 10).

2. Prajsner, M. (2002). Rodzina dysfunkcjonalna. Remedium, MAJ.

3. Pospiszyl, I. (1994). Przemoc w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

4. Pospiszyl, I. (2003). Ofiary chroniczne. Przypadek czy konieczność. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedago-giki Specjalnej.

5. Seweryńska, A.M. (2004). Uczeń z rodziny dysfunkcyjnej. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

6. Prajsner, M. (2002). Wyjście z roli. Remedium. WRZESIEŃ.

7. Brągiel, J. (1996). Zrozumieć dziecko skrzywdzone. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

8. Lipowska-Teutsch, A. (1993). Rodzina a przemoc. Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

9. Robinson, B.E., Rhoden, J.L. (2000). Pomoc psychologiczna dla dzieci alkoholików. Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (rozdziały: 3,4,5,6,7,8).

10. Tryjarska, B. (red.). (2012). Bliskość w rodzinie. Więzi w dzieciństwie a zaburzenia w dorosłości. Warszawa: Wy-dawnictwo Naukowe SCHOLAR. (rozdziały 2, 10).

A.2. studiowana samodzielnie przez studenta

1. Brągiel, J. (1996). Zrozumieć dziecko skrzywdzone. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

2. Seweryńska, A.M. (2004). Uczeń z rodziny dysfunkcyjnej. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne

3. Lipowska-Teutsch, A. (1993). Rodzina a przemoc. Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Al-koholowych

B. Literatura uzupełniająca

1. Sakowicz, T. (red.) (2006). Dysfunkcjonalność rodziny a resocjalizacja. Kraków: Oficyna wydawnicza Impuls.

Wiedza

K_W01 K_W05 K_W07 K_W11 K_W13 K_W15

Zna terminologię używaną w pedagogice i jej zastosowanie w dyscyplinach pokrewnych. Student definiuje pojęcie rodziny dysfunkcjonalnej i wymienia typy rodzin dysfunkcjonalnych. Opisuje problematykę rodzin dysfunkcjonalnych posługując się specjalistyczną terminologią pedagogiczną i psychologiczną.

Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat subdyscyplin i specjalizacji pedagogiki. Stu-dent opisuje metody profilaktyki, wspierania i pomocy (w tym instytucjonalne) rodzinom dys-funkcjonalnym i dzieciom pochodzącym z tych rodzin.

Ma pogłębioną wiedzę o rodzajach więzi społecznych. Student opisuje relacje w rodzinie dys-funkcjonalnej. Student charakteryzuje sytuację dziecka w rodzinie dysfunkcjonalnej oraz wyjaśnia wpływ rodziny dysfunkcjonalnej na rozwój dziecka

Student ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę na temat psychologicznych i społecznych podstaw kształcenia i wychowania. Student opisuje zagadnienia rodzin dysfunkcjonalnych w kontekście problematyki wychowawczej i edukacyjnej.

Ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę o różnych środowiskach wychowawczych, ich specyfice i procesach w niej zachodzących. Student opisuje rodzaj rodzin dysfunkcjonalnych, ich specyfikę i procesy w nich zachodzące.

Ma uporządkowaną wiedzę o uczestnikach działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuń-czej, kulturalnej i pomocowej. Student opisuje zaburzenia w rodzinie dysfunkcjonalnej. Charakteryzuje proces przemocy domowej, definiuje pojęcie współuzależnienia oraz konsekwencje choroby alkoholowej dla członków rodziny.

Umiejętności K_U01 K_U02 K_U07

Student ma pogłębione umiejętności obserwowania, wyszukiwania i przetwarzani informacji na temat zjawisk społecznych rozmaitej natury. Student analizuje, przewiduje konsekwencje dysfunkcjonalności rodziny dla funkcjonowania szkolnego, społecznego i emocjonalnego dziecka.

Potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych problemów edukacyjnych , wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych a także diagnozowania i projektowania działań praktycznych. Student rozpoznaje funkcjonowanie dziecka z rodziny dysfunkcjonalnej w szkole, projektuje działania przydatne w pracy wychowawczej z uczniem z rodziny dysfunkcjonalnej. Proponuje działania wychowawcze i dydaktyczne dla pracy nauczyciela w uczniem z rodziny dysfunkcyjnej.

Ma pogłębione umiejętności obserwowania, diagnozowania, racjonalnego oceniania złożonych sytuacji edukacyjny i analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań. Student analizuje zagadnienia dysfunkcjonalności rodzin, diagnozuje możliwe ich przyczyny.

Kompetencje społeczne (postawy) K_K01

Ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego.

Student zachowuje ostrożność w wyrażaniu opinii dotyczących zachowania członków rodziny dysfunkcjonalnej, jest zorientowany na podnoszenie swojej wiedzy i umiejętności, jest wrażliwy na trudności doświadczane przez dzieci pochodzące z rodzin dysfunkcjonalnych oraz przestrzega poczynionych ustaleń dotyczących obecności na wykładach i samodzielnego studiowania literatury naukowej.

Podstawowe kryteria znajomość treści prezentowanych na wykła-dzie oraz literatury przeznaczonej do samodzielnego studiowania